در تاریخ ۹ اسفند ماه ۱۴۰۴، ساعت ۹:۳۰ صبح، صدای انفجاری مهیب تهران را تحت تأثیر قرار داد و در عرض چند ثانیه، چهره شهر دستخوش تغییر شد. شهر در زیر دود غلیظ پنهان گردید. صحنهها سنگین و دلخراش بود، اما در همان ساعات اولیه، مدیریت شهری تهران با هدف تبدیل این کلانشهر به الگوی جهان اسلام، به میدان آمد و با رویکردی به منظور کاهش آثار جنگ، برنامههای خود را آغاز کرد. شهرداری تهران تلاش کرد تا با انجام عملیات آواربرداری، پاکسازی معابر، اسکان آسیبدیدگان و بازسازی مناطق تخریبشده، چهره جنگ را از شهر دور کند و زندگی به حالت عادی بازگردد. به گفته مسئولان، سرعت رسیدگی به مناطق آسیبدیده در دقایق اولیه انفجارها به قدری سریع بود که تصاویر آن به ندرت به دست شبکههای ضد انقلاب رسید.
عبدالمطهر محمد خانی، سخنگوی شهرداری تهران، با تشریح آخرین آمار خسارات ناشی از جنگ اخیر در پایتخت، اعلام کرد: از مجموع اصابتها به ۶۵۰ نقطه شهری که چندین بار هدف قرار گرفتهاند، بیش از ۵۰ هزار واحد مسکونی دچار آسیب شدهاند. از این تعداد، ۳۹ هزار و ۸۰۶ واحد دارای خسارت جزئی هستند و هزار و ۷۵۷ واحد نیازمند تخریب و نوسازی هستند که شهرداری تهران تمامی هزینههای این واحدها را پرداخت خواهد کرد. وی افزود: برنامههای نوسازی بخشی از یک طرح جامع برای تمامی مناطق تهران است که شهرداری تهران با برنامهریزی دقیق و هدفمند در حال مدیریت آن است. همچنین پروژههای اسکان نیز با جدیت در حال پیگیری و خدماترسانی به شهروندان هستند.
سخنگوی شهرداری تهران ادامه داد: حدود ۸۵ درصد از واحدهای مسکونی طبق آمار روزانه بازسازی شدهاند. پرونده بازسازی حدود ۸۵ درصد از خانههایی که خسارت جزئی دیده بودند، بسته شده است و این آمار مربوط به تعمیرات جزئی است و نباید این تصور ایجاد شود که همه خانهها به طور کامل بازسازی شدهاند. ما درباره تعمیرات جزئی، یعنی درب، پنجره و شیشه صحبت میکنیم. هنوز حدود ۱۵ درصد باقی مانده است که طبق ضربالاجل شهردار تهران، باید به ۱۰۰ درصد برسد و پرونده تعمیرات جزئی بسته شود.
علیرضا زاکانی، شهردار تهران، در خصوص پروژههای اسکان نیز اظهار داشت: خانوادههای آسیبدیده در ۴۱ هتل سطح شهر تهران اسکان داده شدهاند. از این تعداد، حدود دو هزار و ۱۰۰ خانوار اکنون در هتلها ساکن هستند و حدود ۳۰۰ خانوار نیز از هتل ترخیص شدهاند.
مهدی بابایی، عضو شورای شهر تهران، در رابطه با پیشرفت فیزیکی خسارات وارد شده گفت: با توجه به پیگیریهای صورت گرفته، آخرین وضعیت پیشرفت فیزیکی در بازسازی خسارات جزئی از ۳۹ هزار و ۴۷۲ واحد به میزان ۹۸ درصد، خسارات متوسط از هشت هزار و ۹۲۰ واحد به میزان ۹۱ درصد، در بخش مقاومسازی ۴۱۵ واحد به میزان ۱۵ درصد و در بخش نوسازی دو هزار و ۴۲ واحد به میزان ۶۳ درصد است.
علی نصیری، رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، در خصوص روند اسکان و رسیدگی به آسیبدیدگان جنگ اخیر در پایتخت بیان کرد: الگوهای متداول مانند اسکان چادری یا استفاده گسترده از فضاهایی نظیر مدارس، مساجد و حسینیهها، لزوماً پاسخگوی نیازهای شهروندان تهرانی نیست و به همین دلیل، اسکان در هتلها بهعنوان راهکار اصلی انتخاب شد. در همین حال، نصرالله آبادیان، معاون شهرسازی و معماری شهرداری تهران، از آغاز پرداخت وام و اسکان به شهروندانی که منازل آنها در جریان انفجارهای اخیر آسیب دیده و قابل سکونت نیستند، خبر داد و گفت: شهروندان مناطق ۲۲ گانه تهران میتوانند با مراجعه به دفاتر مربوطه، برای دریافت وام اقدام نمایند و همچنین در خصوص آسیبهای متوسط، عملیات تعمیرات با همکاری پیمانکاران شهرداری و مالکان در حال انجام است و تا سقف ۵۰۰ میلیون تومان برای هر واحد در نظر گرفته شده است.
بر اساس اعلام سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران، از آغاز جنگ رمضان تا پایان عملیات اولیه پاکسازی، بیش از ۹۸ درصد عملیات آواربرداری در مناطق آسیبدیده انجام شده و بالغ بر ۲۰ هزار تن خاک و نخاله ساختمانی با مشارکت ۵۱۱ دستگاه ماشینآلات سنگین و نیمه سنگین در این عملیات به کار گرفته شده است.
یکی از ارکان مهم مدیریت شهری پایتخت به منظور رفع آثار و خرابیهای ناشی از جنگ تحمیلی سوم، شهرداریهای مناطق ۲۲ گانه بودند که نقش مهم و ویژهای در تسریع روند بازسازی واحدهای مسکونی آسیبدیده ایفا کردند. همچنین علیرضا زاکانی، شهردار تهران، برای تسریع روند بازسازی منازل آسیبدیده در جنگ تحمیلی ۴۰ روزه، از ایجاد «قرارگاه ایران پیروز» در محلات خبر داد و خواستار بهرهگیری از ظرفیتهای مردمی در این روند شد. وی افزود: اقدامات عملیاتی باید در خانههای جهادی و با پشتوانه مردمی شکل گیرند و بدون تردید تحقق این امر آثار و نتایج خوبی به همراه خواهد داشت. از این رو باید ظرفیتهای مردمی پای کار باشند.
سید محمد رحیم مرتضوی، شهردار منطقه ۱۳ شهر تهران، گفت: شتاب بخشی به روند بازسازی واحدهای مسکونی آسیبدیده با بازدیدهای مستمر و جلسات کارگروه ستاد بازسازی، ۱ هزار و ۱۴۵ ساختمان دچار آسیب جزئی ناشی از انفجار و اصابت شدهاند که با همکاری گروه جهادی، بازسازی ۷۹۶ واحد به پایان رسیده است.
شهردار منطقه ۱۳ شهر تهران بیان کرد: همچنین ۴۸۰ وسیله نقلیه آسیبدیده شامل ۴۴۰ خودرو و ۴۰ موتورسیکلت در این منطقه ثبت شده است و تاکنون ۴۲۰ مورد از وسیله نقلیه مورد پیگیری قرار گرفته است.
محمدهادی علی احمدی، شهردار منطقه ۷ تهران، در گزارشی از وضعیت مدیریت بحران و اقدامات انجام شده گفت: در جریان جنگ رمضان، منطقه ۷ با ۱۵ مورد اصابت مستقیم و ۳ هزار و ۷۳۷ واحد مسکونی مواجه بود که رتبه سوم آسیبدیدگی در سطح شهر تهران را دارد.
همچنین مهدی اخ الصنایع، شهردار منطقه ۱۰ شهر تهران، در خصوص نوسازی واحدهای آسیبدیده با مدیریت شهری و رویکرد جهادی و مردم محور بیان کرد: پس از حملات تجاوزگرانه آمریکا و رژیم صهیونیستی در جنگ تحمیلی سوم، منطقه ۱۰ شاهد اصابت ۵ نقطه از سطح منطقه بود که منجر به شهادت ۱۲ شهروند و ۲۷ جانباز شد. وی با اشاره به مدیریت هوشمند نیروی انسانی در جنگ تحمیلی سوم گفت: در ایام جنگ، نیمی از پرسنل شهرداری به صورت شیفتی خدمات مستمر به شهروندان ارائه کردند.
مهدی صالحی، شهردار منطقه ۲، از پیشرفت چشمگیر در روند نوسازی واحدهای مسکونی آسیبدیده در جنگ رمضان اظهار داشت: بیش از ۳ هزار و ۸۰۰ واحد از منازل آسیبدیده منطقه ۲ که دچار خسارات جزئی شده بودند، با برنامهریزی دقیق نوسازی تا ۱۰ روز آینده تحویل مالکان خواهد شد.
با گذشت روزهای جنگ تحمیلی رمضان، اکنون تهران آرامآرام صدای جریان زندگی را بازمییابد؛ شهری که اگرچه در جریان حملات اخیر رژیم صهیونیستی و آمریکا آسیب دید، اما روند آواربرداری، نوسازی واحدهای مسکونی، اسکان آسیبدیدگان و خدماترسانی مستمر مدیریت شهری، بار دیگر جریان زندگی را در پایتخت به حرکت درآورده است. اقدامات شهرداری تهران نشان میدهد مسئولان تلاش کردهاند در کنار بازسازی زیرساختها، آرامش و امنیت روانی شهروندان را نیز به شهر بازگردانند.
