در سالهای اخیر، کنترل عفونتهای ناشی از میکروارگانیسمها به یکی از چالشهای اساسی نظامهای بهداشتی تبدیل شده است. تجهیزات و سطوح مورد استفاده در محیطهای درمانی میتوانند در صورت آلودگی به محل تجمع و انتقال عوامل بیماریزا تبدیل شوند. در این راستا، فناوری نانو با ارائه مواد و پوششهای نوین، راهی جدید برای طراحی تجهیزات مقاوم در برابر رشد باکتریها فراهم کرده است. نوآوران نانومقیاس برهان، یکی از مجموعههایی است که به توسعه محصولات آنتیباکتریال مبتنی بر نانوذرات پرداخته است. دکتر ریحانه اتفاق، رئیس هیئتمدیره این شرکت، در رویداد «تریبون نانو و صنعت» از تولید شیرآلات برنجی ضدباکتری با استفاده از فناوری نانو خبر داد و اعلام کرد این محصولات با هدف استفاده در محیطهای حساس مانند مراکز درمانی توسعه یافتهاند. به گفته وی، به کارگیری نانوذرات اکسید روی و نقره در ساختار این شیرآلات موجب ایجاد خاصیت مهار رشد و تکثیر باکتریها شده است. نمونههایی از این محصول برای انجام آزمایشهای کاربردی در یکی از بیمارستانهای قم ارائه شده و نتایج بررسیها، قابلیت این فناوری را در کاهش آلودگیهای میکروبی تأیید کرده است. گسترش فناوری ضدباکتری به تجهیزات پزشکی، توانایی ایجاد خاصیت آنتیباکتریال را تنها به شیرآلات محدود نمیکند. این شرکت اعلام کرده است که فناوری توسعهیافته آن قابلیت اعمال روی انواع تجهیزات بیمارستانی و حتی محصولات دارای پوشش رنگی را نیز دارد. یکی از حوزههای مهم کاربرد این فناوری، تولید مستربچهای آنتیباکتریال است. این مواد که با استفاده از نانوذرات ویژه در فرآیند اکستروژن تولید میشوند، میتوانند در ساخت محصولات پلاستیکی مورد استفاده در محیطهای پزشکی به کار روند؛ از جمله سطلهای زباله بیمارستانی، تجهیزات اتاق عمل و سایر قطعاتی که کاهش آلودگی سطحی در آنها اهمیت دارد. سبد متنوع نانومواد برای کاربردهای صنعتی این شرکت علاوه بر محصولات آنتیباکتریال، در زمینه تولید انواع نانومواد نیز فعالیت دارد. نانوذرات اکسید گرافن، نانوپودر اکسید روی، اکسید تیتانیوم، نانوپودر سیلیکا، نانوذرات نقره و کلوئید نقره از جمله محصولات این مجموعه هستند. بر اساس اعلام این شرکت، اکسید گرافن تولیدشده دارای گواهی نانومقیاس بوده و در قالبهای مختلف از جمله ورقهای و سوسپانسیون نیمهصنعتی عرضه میشود. همچنین اکسید گرافن احیاءشده در مقیاس کیلوگرمی و اکسید روی صنعتی برای کاربردهایی مانند ایجاد خاصیت ضدباکتری در شیرآلات تولید شده است. همکاری با صنایع مختلف برای تجاریسازی محصولات نانویی در مسیر ورود این فناوری به بازار، همکاری با صنایع مختلف نقش مهمی دارد. این شرکت با پارس هدف خراسان (برند برلیان) برای تولید شیرآلات آنتیباکتریال همکاری کرده است. در مرحله نخست این پروژه، تولید و عرضه ۱۰۰ کیلوگرم از ماده نانویی مورد نیاز انجام شده و برنامهریزی برای افزایش ظرفیت تولید در مراحل بعدی صورت گرفته است. همچنین همکاری با مجموعههای فعال در صنعت شیرآلات برای انجام آزمونهای تکمیلی و آمادهسازی محصولات تجاری در حال انجام است. کاربردهای تازه؛ از کولرهای آبی تا تجهیزات اتاق عمل فناوری ضدباکتری این شرکت در حوزههای دیگری نیز مورد توجه قرار گرفته است. یکی از نمونهها، استفاده از این فناوری برای آنتیباکتریال کردن پدهای سلولزی کولرهای آبی است. آزمایشها در این زمینه با هدف بررسی تأثیر نانوذرات بر جلوگیری از رشد جلبک و عوامل زیستی در حال انجام است. در حوزه تجهیزات پزشکی نیز همکاریهایی برای استفاده از این فناوری در بدنه دستگاههای پزشکی و تجهیزات اتاق عمل آغاز شده است. هدف از این پروژهها، کاهش امکان تجمع میکروبها روی سطوح تجهیزات پزشکی و افزایش ایمنی محیطهای درمانی عنوان شده است. حرکت به سوی ایمپلنتهای ضدباکتری یکی دیگر از دستاوردهای این مجموعه، توسعه ایمپلنتهای آنتیباکتریال است. این محصولات مراحل ثبت اختراع را پشت سر گذاشتهاند و برای ورود به بازار نیازمند دریافت مجوزهای بالینی هستند.
