به گزارش خبرنگار پایگاه خبری مهر، به نقل از دانشگاه تربیت مدرس، جلسه کارگروه «همکاری دولت و دانشگاه برای مدیریت آلودگی هوا» با حضور نمایندگان وزارتخانهها، دستگاهها و دانشگاههای همکار برگزار شد و بر ضرورت ارائه راهکارهای عملی و مؤثر در کاهش آلایندگیها تأکید گردید.
یوسف حجت، رئیس دانشگاه تربیت مدرس، در آغاز جلسه به علاقهمندی رئیسجمهور به نقشآفرینی دانشگاهها در حل مشکلات کشور و تشکیل کارگروههای همکاری دولت و دانشگاه اشاره کرد و گفت: در این راستا تاکنون چند کارگروه از جمله کارگروه آب در دانشگاه تهران، کارگروه انرژی در دانشگاه صنعتی شریف و کارگروه آلودگی هوا در دانشگاه تربیت مدرس تشکیل شده است. دانشگاهها در این زمینه تجربیات موفقی مانند بررسی حادثه پلاسکو توسط دانشگاه تربیت مدرس و بررسی حادثه سیلاب توسط دانشگاه تهران داشتهاند.
حجت نقش این کارگروهها را به عنوان مشاور و سیاستگذار ترسیم کرد و تأکید نمود: این کارگروهها به هیچ وجه در بحث اجرا دخالت نمیکنند و مسئولیتی که بر عهده یک دستگاه اجرایی است را انجام نخواهند داد. در واقع، این کارگروهها به هماهنگی بین صاحبنظران و دولت برای ارائه پیشنهادهای مشخص میپردازند که در نهایت راهکارها توسط دستگاهها اجرا میشود. نقش کارگروهها مشاوره و سیاستگذاری است و الزامآور نیست. در این کارگروهها صرفاً کار علمی انجام میشود که امیدواریم به کار اجرایی منجر شود.
وی در خصوص چالشهای موجود در تهران گفت: برخی چالشهای تهران قابل کنترل اما نه قابل حذف هستند. آلودگی هوا از جمله این چالشهاست. باید برای کنترل آلودگی هوا راهکارهایی ارائه کنیم که امکانپذیر و مؤثر باشند. باید پیشنهادی مطرح کنیم که از نظر منابع مالی، تبعات اجتماعی و فنی اجرایی و امکانپذیر باشد و واقعاً مؤثر بوده و آلودگی را کاهش دهد.
حجت به برخی «راهکارهایی که اجرایی نیستند» مانند تبدیل به احسن کردن خودروها با اعتبار دولتی، واقعی کردن قیمت بنزین و از رده خارج کردن خودروهای فرسوده اشاره کرد و مدلسازی آلودگی هوا و تهیه سیستمهای پایش را به عنوان «راهکارهایی که مؤثر نیستند» نام برد. وی همچنین به قانون «هوای پاک» که در سال ۹۶ مشتمل بر ۳۴ ماده و ۳۹ تبصره تصویب و جایگزین قانون «نحوه جلوگیری از آلودگی هوا» شد، اشاره و محورهای آن را تشریح کرد.
حجت پیشنهاد تشکیل کارگروههای اقتصادی، حکمرانی، مدیریتی، اجتماعی، فنی (منابع ساکن آلودگی)، فنی (منابع متحرک آلودگی) و فنی (منابع طبیعی آلودگی) را در زیرمجموعه «کارگروه تخصصی همکاری دولت و دانشگاه برای مدیریت آلودگی هوا» مطرح نمود.
در بخش دیگری از جلسه، فائزه برهانی، دبیر تخصصی «کارگروه همکاری دولت و دانشگاه برای مدیریت آلودگی هوا»، به تشریح اقدامات انجام شده پرداخت و گفت: نخستین نشست این کارگروه اواخر بهمن ۱۴۰۴ با حضور اساتید دانشکدهها و رشتههای تخصصی مختلف دانشگاه تربیت مدرس برگزار و اطلاعات و پیشنهادات در حوزههای گوناگون آلودگی هوا گردآوری شد. بعد از این نشست، دبیرخانه کارگروه پیشنهادات را دستهبندی کرد و بر مبنای آن مجموعهای از راهکارهای اولیه در محورهای اقتصادی، مدیریتی، حکمرانی، اجتماعی و فنی طراحی شد. این راهکارها برای طیف کوچکی از متخصصان و پژوهشگران و دستگاههای اجرایی ارسال و سپس نظرات تکمیلی دریافت شد.
وی افزود: بسیاری از راهکارها مورد بازنگری قرار گرفت و پیشنهادات اصلاح شد. برخی موارد اضافه و برخی حذف شدند. در این جلسه ضمن مرور دستاوردهای مرحله اول، بر اساس دیدگاههای تخصصی در مورد راهکارهای پیشنهادی گفتگو و مواردی انتخاب میشود که از لحاظ اجرایی قابل انجام باشد چرا که دولت فقط به راهکار اجرایی نیاز دارد.
در ادامه نشست، نمایندگان وزارتخانههای نیرو، نفت و دستگاههای اجرایی مانند سازمان حفاظت از محیط زیست و دانشگاههای همکار حاضر در جلسه به بیان نظرات و پیشنهادات خود پرداختند. تغییر روش معاینه فنی خودروها از روش سنتی آزمون اگزوز به استخراج دادههای کامپیوتر خودرو، اصلاح ماده ۲۷ و ۴۰ قانون مالیات بر ارزش افزوده (تخصیص جرایم آلایندگی جهت اصلاح فرآیندهای صنایع به جای پرداخت به شهرداریها)، تغییر پارادایم سیاستگذاری از حجم برنامهها به عمق و ضمانت اجرای برنامهها، انتخاب استراتژیک اولویتها، کوچک کردن کارگروه، تأکید بر نقش مدیریتی کارگروه، استفاده از خرد جمعی و ضرورت توجه به جامعه و خواست مردم، بهرهگیری از تجارب دیگر کشورها و اندوختههای گذشته خودمان، شناسایی کاستیها، تأکید بر نقش دانشگاهها به عنوان اتاق فکر و بازوی علمی دستگاههای اجرایی، طراحی سناریوهای عملیاتی مختلف در کوتاهمدت توسط متخصصین رشتههای مرتبط، تأکید بر هماهنگی تمام ارگانها و دستگاهها در اجرای قانون، توجه هر چه بیشتر به مشارکت مردم و مباحث اجتماعی، ضرورت بررسی تقاضا و نیاز جامعه، دخالت بخش خصوصی در راهکارهای کاهش آلودگی هوا، مشخص کردن سیاستهای کلان در بحث آلودگی هوا، توجه به آلودگی شهرهای کوچک به موازات کلانشهرها، کنترل منابع انتشار آلایندگی و آرایش مکانی آنها، مشخص کردن هزینه-فایده راهکارها، توجه به بحث داده و جمعآوری اطلاعات برای دریافت میزان اثربخشی واقعی، توجه به اهمیت آمایش سرزمین، اقلیم، انرژی و اشتغال، ارائه راهکار هدفمحور، هدفگذاری شفاف و راهکارهای فوری، تأکید بر ایجاد بهبودهای کوچک در فرآیندها، ارائه راهکارهای میانمدت از جنس بهرهوری، دیده شدن راهکارهای تکنولوژیک، بالابردن آگاهی عمومی و اطلاعرسانی به شهروندان، از جمله نظرات مطرح شده در این جلسه بود.
