اسماعیل سلطانی اظهار داشت: با توجه به افزایش استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در سالهای اخیر، این فناوری به یکی از منابع در دسترس برای کسب اطلاعات و آگاهی در زمینههای مختلف، از جمله سلامت روان، تبدیل شده است. وی افزود: هرچند هوش مصنوعی میتواند در برخی موارد نقش مؤثری در آموزش، افزایش آگاهی و ارائه اطلاعات عمومی ایفا کند، اما نمیتواند جایگزین روانشناس و رابطه درمانی شود. سلطانی با تأکید بر اینکه استفاده از هوش مصنوعی به جای روانشناس اقدامی نادرست و بالقوه خطرناک است، تصریح کرد: تغییر روانشناختی صرفاً از طریق آگاهی حاصل نمیشود و به عوامل و فرایندهای دیگری نیز وابسته است. رواندرمانی فرایندی پیچیده و چند بعدی است که در آن رابطه انسانی نقش بسیار مهمی ایفا میکند.
وی ادامه داد: رواندرمانی به افراد کمک میکند تا افکار، احساسات و الگوهای رفتاری خود را تغییر دهند و این فرایند با افزایش سطحی دانش و اطلاعات جبران نمیشود. همچنین، رواندرمانی علمی است که تفاوتهای فردی در آن اهمیت فراوان دارد و میتوان گفت به تعداد انسانها، شیوههای درمانی فردیسازیشده وجود دارد. سلطانی، مهمترین تفاوت میان هوش مصنوعی و رواندرمانی را در ماهیت رابطه درمانی دانست و گفت: در رابطه درمانی، زنده بودن ارتباط انسانی، حضور در لحظه، اصالت رابطه و تجربه هیجانی مشترک اهمیت دارد؛ در حالی که هوش مصنوعی یک ابزار است و از گرمی و همدلی برخوردار نیست.
این روانشناس بالینی درباره شرایطی که استفاده از هوش مصنوعی میتواند خطرناک باشد نیز توضیح داد: زمانی که افراد رابطههای اصیل و واقعی و منابع حمایتی خود را کنار بگذارند و به هوش مصنوعی پناه ببرند، خطر ایجاد میشود. استفاده مداوم و افراطی از این ابزارها ممکن است در بلندمدت موجب وابستگی و اتکای بیش از حد شود.
