مدیرکل هواشناسی گیلان از فعال‌شدن پدیده ال نینو خبر داده و هشدار داده است که پاییز و زمستان امسال بارش‌ها در گیلان فراتر از نرمال پیش‌بینی می‌شود. محمد دادرس در گفت‌وگو با خبرنگاران تأکید کرده است: «انتظار می‌رود طی پاییز و زمستان امسال، بارش‌هایی بیشتر از مقدار نرمال در اکثر نقاط کشور از جمله استان گیلان داشته باشیم.»
نکته‌ای که این هشدار را از یک پیش‌بینی ساده متمایز می‌کند، تأکید بر بارش‌های بسیار سنگین در بازه‌های زمانی کوتاه است؛ پدیده‌ای که در گیلان سابقه ثبت بارش‌های سنگین ۲۴ ساعته دارد.
تصویر آرشیوی: دیارمیرزا؛ بارش در گیلان.
جدول سوابق بارش سنگین در گیلان
| شاخص | مقدار ثبت‌شده |
| بارش در بازه ۱۰ ساعته | ۱۷۰ میلی‌متر |
| بارش در بازه ۲۴ ساعته | ۲۲۷ میلی‌متر |
| سال‌های با بارش بالای ۱۷۵۰ میلی‌متر (در ~۳۰ سال داده ایستگاه رشت) | سه سال |
| رکوردهای بارش در دوره‌های ال نینو | باران ۷۲-۷۳، برف ۸۳، برف ۹۸ |
پاییز پربارش گیلان؛ چه کسی این هشدار را داده است؟
این هشدار در حالی منتشر شده که گزارش سازمان جهانی هواشناسی (WMO) در مرداد ۲۰۲۶ تأیید کرده است پدیده ال نینو از اواسط مرداد «قوی» شکل گرفته، با احتمال حدود ۱۰۰ درصد تا فوریه ۲۰۲۷ ادامه می‌یابد و پیک آن اواخر امسال خواهد بود. دادرس هم با اشاره به هم‌زمانی ال نینو با سامانه‌های چرخنده شرق مدیترانه، از تشدید بارش در پاییز و زمستان گیلان خبر داده است.
در همین راستا سخنگوی هواشناسی کشور پیش‌تر در مورد «قوی‌ترین ال نینوهای تاریخ» هشدار داده بود؛ هرچند تأکید شده اثر ال نینو بر ایران غیرمستقیم است، اما بارش‌های متمرکز و کوتاه‌مدتی که از آن سر می‌زند، خطر سیل و آب‌گرفتگی را افزایش می‌دهد. جزئیات در گزارش خبرآنلاین و تحلیل وضعیت مناطق کم‌بارش در ایرنا موجود است.
«در گیلان ظرفیت وقوع بارش‌های بسیار سنگین در بازه‌های زمانی کوتاه وجود دارد؛ به‌گونه‌ای که میزان بارش معادل بارش سالانه برخی مناطق کشور می‌تواند تنها طی ۲۴ ساعت در استان ثبت شود.»
نقل قول از گزارش دیارمیرزا
جدول زمانی پیش‌بینی پاییز پربارش گیلان
| بازه | پیش‌بینی غالب |
| مهر ۱۴۰۵ | شرایط نسبتاً نرمال؛ آغاز ورود سامانه‌ها |
| آبان و آذر | افزایش فعالیت سامانه‌ها و تقویت بارش |
| زمستان | تَداوم احتمال بارش بیش از نرمال تا فوریه ۲۰۲۷ |
| خطر همراه | بارش متمرکز کوتاه‌مدت؛ سیلاب و طغیان |
ساکنان گیلان می‌توانند وضعیت ذخایر آبی را در نوشتار سدهای مهم کشور رصد کنند؛ پاییز پربارش می‌تواند فرصتی برای آبگیری سدهایی باشد که سال‌هاست ذخیره کم دارند.
چه باید کرد؟ درس‌های سال‌های ال نینو
تجربه سال‌های ۱۳۷۲-۱۳۷۳ (باران‌های سنگین)، ۱۳۸۳ (برف سنگین) و ۱۳۹۸ (بارش‌های شدید) نشان می‌دهد بیشترین خسارت در گیلان از نبود آمادگیِ زیرساختی و تأخیر در آبخیزداری ناشی شده است؛ نه از خود بارش. به همین دلیل توصیه کارشناسان هواشناسی استان، پیگیری دائمی هشدارهای مدیریت بحران و تقویت آبخیزداری است.
چهار اقدام پیشگیرانه
- پایش لحظه‌ای هشدارهای هواشناسی و اطلاع‌رسانی ستاد مدیریت بحران استان
- لایروبی رودخانه‌ها و تمیزسازی پل‌ها پیش از آبان
- تقویت زیرساخت‌های محلی (بویژه در حاشیه سفیدرود و مناطق ساحلی)
- برنامه‌ریزی کشاورزان برای جابه‌جایی نخستین برداشت‌های پاییزی
خسارت‌های اقتصادی احتمالی ناشی از سیلاب هم یکی از کانال‌های فشار بر سفره خانوار است؛ روند کلی قدرت خرید را در نوشتار تورم ایران در مرداد ۱۴۰۵ دنبال کنید.
سوالات متداول درباره پاییز پربارش گیلان
۱. پاییز پربارش گیلان در کجا تأیید شده است؟
خبرگزاری دیارمیرزا و هم‌زمان گزارش سازمان جهانی هواشناسی (WMO) نشان می‌دهد ال نینو تا فوریه ۲۰۲۷ فعال است.
۲. چرا هشدار از «بارش سنگین» است نه فقط «بارش زیاد»؟
زیرا در گیلان ثبت بارش ۱۷۰ میلی‌متر در ۱۰ ساعت بی‌سابقه نیست و چنین بارش متمرکزی با استعداد سیلاب در رودخانه‌ها همراه است.
۳. آیا این فقط یک پیش‌بینی است؟
بله؛ پیش‌بینی‌های بلندمدت قطعی نیست و حتی در سال‌های ال نینو ممکن است در برخی مناطق خشکسالی هم رخ دهد؛ هشدار ناظر بر احتمال بالاست نه یقین.
۴. بهترین اقدام عملی چیست؟
پیگیری هشدارهای روزانه هواشناسی و همراهی با دستورالعمل‌های مدیریت بحران استان؛ به‌ویژه برای ساکنان حاشیه رودخانه‌ها.
۵. این وضعیت برای سدها خوب است؟
به‌طور بالقوه آری؛ اما تنها در صورت مدیریت سیلاب، چون باران متمرکز سریع‌تر از ظرفیت سدها جاری می‌شود.
این مطلب بر پایه هشدار رسمی هواشناسی گیلان و گزارش‌های WMO و خبرگزاری‌های خبرآنلاین و ایرنا تهیه شده است.
