مصرف روزانه بنزین در ایران در روزهای پایانی شهریور ۱۴۰۵ به میانگین ۱۴۸ میلیون و ۱۵۰ هزار لیتر در روز رسید و رکورد تاریخی تک‌روزه با ۱۵۴ میلیون و ۴۰۰ هزار لیتر ثبت شد؛ ارقامی که ناترازی تولید و مصرف سوخت را دوباره به صدر اخبار اقتصادی برگرداند. در این گزارش پاسخ این پرسش را می‌دهیم که مصرف روزانه بنزین در ایران چند لیتر است، این عدد در مرداد و شهریور چه سیر صعودی را طی کرده و با اجرای نرخ سوم بنزین از ۱۷ شهریور، قیمت و سهمیه بنزین امروز به چه شکل درآمده است.
مصرف روزانه بنزین در ایران چند لیتر است؟
بر اساس آمار شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، مجموع مصرف بنزین کشور در هشت روز نخست شهریور ۱۴۰۵ به یک میلیارد و ۱۸۵ میلیون و ۲۰۰ هزار لیتر رسید که میانگین روزانه آن حدود ۱۴۸ میلیون و ۱۵۰ هزار لیتر است. این عدد در مقایسه با هفته‌های پایانی مرداد که میانگین آن نزدیک ۱۴۰ میلیون لیتر بود، بیش از ۵ درصد رشد کرده و در رتبه بالاترین ارقام تاریخی مصرف سوخت کشور قرار گرفت.
| بازه زمانی | میانگین مصرف روزانه (میلیون لیتر) |
| پنج‌ماه نخست ۱۴۰۵ (فروردین تا مرداد) | ۱۳۲ |
| تیر ۱۴۰۵ | ۱۳۴.۵ |
| مرداد ۱۴۰۵ | ۱۳۸ |
| نیمه نخست شهریور ۱۴۰۵ | ۱۴۵ |
| هشت روز نخست شهریور ۱۴۰۵ | ۱۴۸.۱۵ |
| رکورد روزانه در شهریور ۱۴۰۵ | ۱۵۴.۴ |
بررسی روزبه‌روز این هشت روز نشان می‌دهد تقاضا میان کمینه ۱۳۵.۱ میلیون لیتر و بیشینه ۱۵۴.۴ میلیون لیتر نوسان کرده است؛ روز چهارم شهریور با ثبت ۱۵۴.۴ میلیون لیتر، بالاترین رکورد مصرف روزانه این دوره و یکی از رکوردهای تاریخی مصرف بنزین در ایران را رقم زد. در چهار روز از این بازه، مصرف از مرز ۱۵۰ میلیون لیتر عبور کرد.
نمودار مصرف بنزین در ایران؛ روند روزانه و ماهانه
برای دیدن تصویر روند مصرف، میانگین روزانه‌های ماه‌به‌ماه و سری روزانه هشت روز نخست شهریور را در نمودار ستونی زیر مقایسه کنید:
| بازه | میانگین مصرف روزانه (میلیون لیتر) | نمودار |
| فروردین تا مرداد ۱۴۰۵ | ۱۳۲ | |
| تیر ۱۴۰۵ | ۱۳۴.۵ | |
| مرداد ۱۴۰۵ | ۱۳۸ | |
| نیمه نخست شهریور ۱۴۰۵ | ۱۴۵ | |
| هشت روز نخست شهریور ۱۴۰۵ | ۱۴۸.۱۵ | |
| اوج مصرف روزانه شهریور ۱۴۰۵ | ۱۵۴.۴ |
همان‌طور که روند ستون‌ها نشان می‌دهد، مصرف روزانه بنزین از میانگین ۱۳۲ میلیون لیتر در پنج‌ماه نخست سال به ۱۴۸ میلیون لیتر در ابتدای شهریور و اوج ۱۵۴.۴ میلیون لیتری رسیده؛ یعنی خانوارها و ناوگان حمل‌ونقل در انتهای فصل تابستان تقریباً ۱۵ تا ۱۷ میلیون لیتر بیش از متوسط ابتدای سال سوخت مصرف می‌کنند.
رکورد مصرف بنزین در شهریور ۱۴۰۵؛ تهران در صدر
جهش تقاضا در پایتخت چشمگیرتر بود؛ گزارش شرکت ملی پخش نشان می‌دهد مصرف روزانه بنزین تهران با رشد نزدیک به ۳۰ درصدی به ۲۶ تا ۲۷ میلیون لیتر رسید که بالاترین میزان توزیع روزانه بنزین تهران در سال ۱۴۰۵ به شمار می‌رود. این جهش در شرایطی رخ داد که بخشی از ظرفیت انبارش سوخت پایتخت از چرخه خارج شده و سوخت‌رسانی به روش ارسال مستقیم از مبادی پالایشگاه‌ها انجام می‌شود؛ با این حال زنجیره انتقال و توزیع پایدار ماند و شکل‌گیری صف‌های گاه‌وبیگاه در جایگاه‌ها بیش از هر چیز ناشی از بار روانی شایعات درباره کمبود سوخت ارزیابی شد.
ناترازی بنزین؛ تولید روزانه چقدر از مصرف عقب است؟
مقایسه تولید و مصرف در پنج‌ماه نخست ۱۴۰۵ فاصله مشخصی را نشان می‌دهد: معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش اعلام کرد میانگین تولید پالایشگاهی بنزین در این بازه به روزانه حدود ۱۲۲ میلیون لیتر رسیده، در حالی که میانگین مصرف روزانه حدود ۱۳۲ میلیون لیتر بوده است. به بیان دیگر:
روزانه حدود ۱۰ میلیون لیتر کسری بنزین در پنج‌ماه نخست سال وجود داشته که از محل واردات جبران شده است؛ رقمی که معادل هزینه ارزی روزانه حدود ۶ میلیون دلار است.
شتاب مصرف در نیمه نخست شهریور این فاصله را بزرگ‌تر کرد؛ میانگین توزیع بنزین به روزانه ۱۴۵ میلیون لیتر رسید در حالی که تولید به حدود ۱۳۵ میلیون لیتر در روز افزایش یافته بود. به همین دلیل دولت، اصلاح نرخ سوم بنزین را به‌عنوان ابزار مدیریت مصرف و نزدیک‌کردن فاصله تولید و مصرف در دستور کار قرار داد.
نرخ بنزین امروز ۳۰ شهریور ۱۴۰۵؛ جدول قیمت سه‌گانه
از بامداد سه‌شنبه ۱۷ شهریور ۱۴۰۵، نرخ سوم بنزین که عمدتاً برای سوخت‌گیری با کارت اضطراری جایگاه‌ها اعمال می‌شود، از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان در هر لیتر افزایش یافت؛ اما سهمیه‌های اول و دوم کارت سوخت شخصی بدون هیچ تغییری حفظ شدند. جدول زیر قیمت بنزین امروز را به تفکیک نوع سهمیه نشان می‌دهد:
| نوع سهمیه | حجم ماهانه | قیمت هر لیتر |
| سهمیه اول (یارانه‌ای) | ۶۰ لیتر | ۱,۵۰۰ تومان |
| سهمیه دوم (نیمه‌یارانه‌ای) | ۵۰ لیتر | ۳,۰۰۰ تومان |
| نرخ سوم (کارت جایگاه / آزاد) | مصرف مازاد | ۱۰,۰۰۰ تومان |
مجموع دو سهمیه اول و دوم به ۱۱۰ لیتر در ماه می‌رسد که به گفته سخنگوی دولت حدود ۸۵ درصد نیاز سوختی خودروهای شخصی را پوشش می‌دهد. مصرف مازاد بر این سهمیه با نرخ سوم محاسبه می‌شود. جزئیات کامل این ساختار را در گزارش قیمت بنزین امروز ۱۷ شهریور و جدول نرخ‌ها و گزارش سهمیه بنزین، قیمت امروز ۶۰، ۵۰ و ۲۰ لیتری بخوانید.
تأثیر نرخ سوم بر مصرف؛ انتظار کاهش ۳ میلیون لیتری
مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی با استناد به تجربه اجرای ساختار سه‌نرخی در زمستان قبل اعلام کرده که پس از اجرای آن، میانگین مصرف روزانه از ۱۳۱ میلیون لیتر به حدود ۱۲۴ میلیون لیتر کاهش یافت و انتظار می‌رود رشد نرخ سوم از ۵ به ۱۰ هزار تومان دست‌کم ۳ میلیون لیتر از مصرف روزانه بنزین بکاهد و بخشی از تقاضا را به‌سمت سی‌ان‌جی هدایت کند.
مدیر سامانه هوشمند سوخت نیز در اواخر شهریور از اثربخشی این اصلاح خبر داد و گفت «بر اساس گزارش‌های دریافتی، اصلاح نرخ سوم بنزین در کاهش مصرف مؤثر بوده است.» هم‌زمان طرح شناسه‌دار کردن کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها برای رصد تراکنش‌ها در دو جایگاه تهران به‌صورت پایلوت آغاز شده است.
سوالات متداول درباره مصرف و قیمت بنزین
- مصرف روزانه بنزین در ایران چند لیتر است؟ میانگین مصرف در هشت روز نخست شهریور ۱۴۰۵ حدود ۱۴۸ میلیون و ۱۵۰ هزار لیتر در روز بود؛ میانگین پنج‌ماهه نخست سال حدود ۱۳۲ میلیون لیتر است.
- رکورد مصرف روزانه بنزین چقدر است؟ رکورد تک‌روزه شهریور ۱۴۰۵ با ۱۵۴ میلیون و ۴۰۰ هزار لیتر ثبت شد که از بالاترین ارقام تاریخی مصرف بنزین ایران است.
- تولید روزانه بنزین ایران چقدر است؟ میانگین تولید پالایشگاهی بنزین در پنج‌ماه نخست ۱۴۰۵ حدود ۱۲۲ میلیون لیتر در روز بوده که با مصرف حدود ۱۳۲ میلیون لیتری، کسری روزانه حدود ۱۰ میلیون لیتری ایجاد کرده است.
- قیمت بنزین امروز چقدر است؟ سهمیه اول لیتری ۱,۵۰۰ تومان، سهمیه دوم لیتری ۳,۰۰۰ تومان و نرخ سوم (کارت جایگاه) از ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ به ۱۰,۰۰۰ تومان رسیده است.
- مصرف روزانه بنزین در ایران چند میلیون لیتر است؟ میانگین مصرف روزانه در هشت روز نخست شهریور ۱۴۰۵ حدود ۱۴۸ میلیون لیتر بود؛ یعنی روزانه حدود ۱۴۸.۱۵ میلیون لیتر (نزدیک ۱۴۸.۲ میلیون لیتر).
- مصرف روزانه بنزین آزاد در ایران چقدر است؟ بخش عمده مصرف با سهمیه‌های یارانه‌ای (سهمیه اول لیتری ۱,۵۰۰ و دوم لیتری ۳,۰۰۰ تومان) است؛ مصرف مازاد بر سهمیه با نرخ سوم ۱۰,۰۰۰ تومانی (نرخ آزاد) تأمین می‌شود و حجم آن به‌طور رسمی تفکیک‌شده اعلام نمی‌شود.
- میزان تولید و مصرف بنزین در ایران چند است؟ تولید روزانه حدود ۱۲۲ میلیون لیتر و مصرف روزانه حدود ۱۳۲ میلیون لیتر در پنج‌ماه نخست ۱۴۰۵؛ یعنی کسری حدود ۱۰ میلیون لیتری که از محل واردات جبران شده است.
- آیا سهمیه بنزین تغییر کرده است؟ خیر؛ سهمیه‌های اول (۶۰ لیتر) و دوم (۵۰ لیتر) بدون تغییر حفظ شده‌اند و مجموع آن‌ها ۱۱۰ لیتر در ماه است.
برای آگاهی از جزئیات عددی روزهای آغازین شهریور، گزارش مصرف روزانه بنزین ایران ۱۴۰۵ و برای مرور زمینه این ناترازی، گزارش بحران بنزین ایران در مرداد ۱۴۰۵ را در ناب‌زیرو و داد دنبال کنید.
