قیمت بنزین امروز با ادامه کسری ۱۵ میلیون لیتری روزانه و بررسی طرح سهمیهبندی جدید در مرکز توجه بازار سوخت قرار دارد.
سهمیه و قیمت بنزین در ایران بار دیگر به یکی از داغ‌ترین موضوع‌های اقتصادی شهریور ۱۴۰۵ تبدیل شده است؛ در حالی که مصرف روزانه سوخت به رکورد نزدیک به ۱۴۸ میلیون لیتر رسیده و نبود منابع ارزی برای واردات فشار آورده، دولت و مجلس درباره اصلاح سهمیهبندی و قیمت بنزین تصمیم می‌گیرند. در این گزارش، آخرین نرخ بنزین، جزئیات کامل سهمیه‌ها و آنچه درباره آینده قیمت سوخت رسماً گفته شده است را با تکیه بر اخبار رسمی شرکت ملی پخش، وزارت نفت و مجلس بررسی می‌کنیم.
قیمت بنزین امروز؛ چهار سهمیه و یک نرخ آزاد
قیمت بنزین در ایران همچنان به صورت پلکانی و سهمیه‌ای تعیین میشود. بر اساس تازه‌ترین اظهارات نصرالله پژمان‌فر، رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس، به خبرگزاری ایسنا، در جلسات مشترک مجلس و دولت این چارچوب تثبیت شده و «نرخ چهارمی برای بنزین وجود ندارد»:
| سهمیه | مقدار (لیتر در ماه) | قیمت هر لیتر (تومان) |
|---|---|---|
| سهمیه اول | ۶۰ لیتر برای هر خودرو | ۱,۵۰۰ |
| سهمیه دوم | ۵۰ لیتر | ۳,۰۰۰ |
| سهمیه سوم (بنزین آزاد سابق) | ۲۰ لیتر | ۵,۰۰۰ |
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از سخنگوی دولت، سهمیه اول ۶۰ لیتری با قیمت ۱۵۰۰ تومان ثابت مانده و سهمیه دوم از ۱۰۰ لیتر در ایام جنگ به ۵۰ لیتر با قیمت ۳۰۰۰ تومان کاهش یافته است. بنزین آزاد نیز در جایگاه‌ها همچنان با نرخ ۵۰۰۰ تومان عرضه میشود. با این حال، رسانه‌ها از احتمال افزایش نرخ پله سوم از ۵۰۰۰ به ۱۰ هزار تومان در مدل‌های جدید خبر داده‌اند که هنوز رسماً تأیید نشده است.
مصرف رکوردی؛ چرا این بحث این‌قدر حیاتی است؟
به گزارش خبرآنلاین به نقل از آمار رسمی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، مصرف بنزین کشور در هشت روز نخست شهریور به یک میلیارد و ۱۸۵ میلیون لیتر رسید و میانگین مصرف روزانه در رکوردی کم‌سابقه حدود ۱۴۸ میلیون و ۱۵۰ هزار لیتر ثبت شد. مصرف تهران نیز با رشد نزدیک به ۳۰ درصدی به روزانه ۲۶ تا ۲۷ میلیون لیتر افزایش یافت.
این رکورد مصرف در حالی رقم می‌خورد که ظرفیت تولید داخلی پاسخگوی کامل آن نیست. به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از سید اسماعیل سقاب اصفهانی، رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، مصرف روزانه کشور حدود ۱۳۵ میلیون لیتر است، در حالی که تولید پالایشگاهی حدود ۱۱۲ میلیون لیتر و تولید از مسیر پتروشیمی‌ها حدود ۹ میلیون لیتر است؛ یعنی بخشی از نیاز باید از محل واردات یا ذخایر تأمین شود. پیش از جنگ، ایران روزانه حدود ۱۰ تا ۱۵ میلیون لیتر بنزین وارد می‌کرد که با محاصره دریایی و محدودیت منابع ارزی، این واردات به‌شدت محدود شده است.
توزیع روزانه بنزین؛ عددهایی که مسئولان می‌گویند
کرامت ویس‌کرمی، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، روند توزیع را رو به افزایش و پایدار اعلام کرده است: میانگین توزیع روزانه بنزین در مرداد ۱۳۸ میلیون لیتر بود که در روزهای اخیر به ۱۴۵ میلیون و سپس در یک روز به ۱۵۰ میلیون لیتر رسید. وی هرگونه کمبود جدی را رد کرده و صف‌ها را ناشی از مراجعه هیجانی و «بار روانی شایعات» دانسته است. با این حال، گزارش‌هایی درباره آسیب به زیرساخت‌ها نیز منتشر شده؛ به گزارش خبرآنلاین، دو انبار راهبردی تهران (قوچک و شهران) به‌طور کامل از چرخه عملیاتی خارج شده‌اند و انبار ری تنها با ۳۰ درصد ظرفیت فعال است که به روش «ارسال مستقیم» منجر شده است.
تجربه کرمان؛ الگوی محتمل آینده
به گزارش خبرگزاری مهر، اجرای آزمایشی طرح پلکانی مدیریت مصرف بنزین در استان کرمان نخستین نتایج را نشان داده است: مصرف بنزین این استان در مرداد نسبت به تیر ۱۱.۲ درصد و نسبت به مرداد سال گذشته ۱۴.۱ درصد کاهش یافت (حدود ۲۷ میلیون لیتر در مقایسه سالانه). به گفته رضا سپهوند، سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس، میانگین کاهش مصرف روزانه در کرمان حدود ۸۰۰ هزار لیتر بوده است. در این مدل، مصرف‌کنندگان ۶۰ لیتر با نرخ ۱۵۰۰ تومان، ۵۰ لیتر با ۳۰۰۰ تومان و ۴۰ لیتر با ۵۰۰۰ تومان دریافت می‌کردند.
با فرض تعمیم این الگو به سطح ملی و تکرار کاهش حدود ۱۴ درصدی، صرفه‌جویی بالقوه می‌تواند به حدود ۱۹ میلیون لیتر در روز برسد؛ رقمی نزدیک به کسری روزانه کشور در شرایط ناترازی. هرچند اجرای مدل کرمان پس از پیگیری استاندار استان، موقتاً متوقف یا با ابهام مواجه شده است.
سه سناریوی دولت درباره آینده قیمت بنزین
به گزارش خبرگزاری مهر، سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی سه سناریو را به‌صورت کارشناسی بررسی می‌کند:
- سناریوی نخست: قیمت‌های ۱۵۰۰، ۳۰۰۰ و ۵۰۰۰ تومان حفظ شود و مصرف و قاچاق از طریق محدود کردن سهمیه و مدیریت کارت سوخت کاهش یابد.
- سناریوی دوم: مصرف پایه یارانه‌ای بماند و مصرف مازاد بر سهمیه با نرخ نزدیک به هزینه تأمین یا واردات (در برخی گزارش‌ها تا ۸۷ هزار تومان برای بنزین پالایشگاهی) عرضه شود؛ مدلی که در کرمان آزمایش شد.
- سناریوی سوم: افزایش عمومی قیمت بنزین برای بخش بزرگی از مصرف‌کنندگان؛ گزینه‌ای که از نظر درآمدی و کاهش مصرف برای دولت مفیدتر اما از نظر تورمی و اجتماعی پرهزینه‌تر است.
مقام‌های دولتی بارها تأکید کرده‌اند که تصمیم نهایی هنوز اتخاذ نشده و در صورت هر اقدامی، پیش از اجرا به مردم اطلاع داده میشود. فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، نیز اعلام کرده تا پایان شهریور تغییری در سهمیه‌های ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی ایجاد نخواهد شد.
جمع‌بندی
قیمت بنزین در ایران همچنان پلکانی و سهمیه‌ای است: ۶۰ لیتر با ۱۵۰۰ تومان، ۵۰ لیتر با ۳۰۰۰ تومان و ۲۰ لیتر با ۵۰۰۰ تومان، در حالی که بنزین آزاد جایگاه ۵۰۰۰ تومان است. اما رکورد مصرف روزانه حدود ۱۴۸ میلیون لیتر و محدودیت واردات در سایه محاصره دریایی، دولت و مجلس را به جدی‌ترین تصمیم‌گیری درباره آینده بنزین در سال‌های اخیر کشانده است. تجربه کرمان نشان می‌دهد مدل پلکانی می‌تواند مصرف را به‌طور چشمگیری کاهش دهد، اما ابهام درباره نرخ‌های جدید (احتمال افزایش پله سوم و بنزین مازاد) همچنان پابرجاست.
مطالب مرتبط
- وضعیت بنزین امروز؛ کسری ۱۵ میلیون لیتری واقعی است؟
- بحران بنزین ایران؛ کسری ۱۴ میلیون لیتری در مرداد
- تورم مرداد ۱۴۰۵؛ رکورد ۸۹٪
- نرخ سوم بنزین ۱۰ هزار تومان شد؛ سهمیه‌ها ماند
سوالات متداول
قیمت بنزین امروز شهریور ۱۴۰۵ چقدر است؟
قیمت بنزین سهمیه‌ای به‌صورت پلکانی است: سهمیه اول ۶۰ لیتری با نرخ ۱۵۰۰ تومان، سهمیه دوم ۵۰ لیتری با نرخ ۳۰۰۰ تومان و سهمیه سوم ۲۰ لیتری با نرخ ۵۰۰۰ تومان. بنزین آزاد در جایگاه‌ها نیز با نرخ ۵۰۰۰ تومان عرضه میشود.
سهمیه بنزین چند لیتر است؟
مجموع سهمیه ماهانه هر خودرو در چارچوب مصوب مجلس ۶۰ لیتر (سهمیه اول) + ۵۰ لیتر (سهمیه دوم) + ۲۰ لیتر (سهمیه سوم) یعنی ۱۳۰ لیتر است؛ سهمیه اول همیشگی و مقادیر سهمیه دوم و سوم حسب شرایط قابل تغییر است.
آیا قیمت بنزین قرار است گران شود؟
بله؛ از بامداد ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ نرخ سوم بنزین (کارت سوخت جایگاه) از ۵ هزار به ۱۰ هزار تومان افزایش یافت و رسماً اعلام شد. سهمیه‌های ۶۰ لیتری ۱۵۰۰ تومانی و ۵۰ لیتری ۳۰۰۰ تومانی بدون تغییر ماندند؛ جزئیات کامل را در گزارش «نرخ سوم بنزین ۱۰ هزار تومان شد» بخوانید.
چرا صف بنزین تشکیل میشود؟
مسئولان روند توزیع را پایدار اعلام کرده‌اند (تا ۱۵۰ میلیون لیتر در روز) و صف‌ها را ناشی از مراجعه هیجانی و بار روانی شایعات می‌دانند؛ اما گزارش‌هایی از آسیب به انبارهای راهبردی و محدودیت واردات نیز منتشر شده است.
طرح پلکانی بنزین در کرمان چه نتیجه‌ای داشت؟
به گزارش مهر، اجرای آزمایشی این طرح در کرمان مصرف بنزین را در مرداد نسبت به سال گذشته حدود ۱۴ درصد کاهش داد (حدود ۲۷ میلیون لیتر) و کاهش مصرف روزانه حدود ۸۰۰ هزار لیتر ثبت شد.
